công

Từ điển mở Wiktionary

Mục lục 1 Tiếng Việt 1.1 Cách phát âm 1.1.1 Phồn thể 1.2 Chữ Nôm 1.3 Phiên âm Hán–Việt 1.4 Danh từ 1.4.1 Từ dẫn xuất 1.4.2 Dịch 1.5 Tính từ 1.5.1 Từ dẫn xuất 1.6 Động từ 1.7 Tham khảo

Tiếng Việt

Cách phát âm

• IPA: /koŋ³³/

Phồn thể

蚣: công 工: công 灨: cám, công 釭: cang, công

公: công 攻: công 功: công

Chữ Nôm

(trợ giúp hiển thị và nhập chữ Nôm)

Phiên âm Hán–Việt

Danh từ

1. Sức lao động tiêu hao trong một việc làm. Chữ công trong nghĩa này bắt nguồn từ chữ Hán 工, 功.

   Của một đồng, công một nén (tục ngữ)

   Kẻ góp của, người góp công (tục ngữ)

   Một công đôi ba việc (tục ngữ)

   1. Sức lao động tiêu hao trong một ngày của một người

      Đào cái mương này mất hơn một trăm công

      Một ngày công

   2. Tiền nhận được do bỏ sức lao động để làm việc

      Rủ nhau đi cấy lấy công (ca dao)

   3. Gọi tắt cho công lao

      Có công với nước;

      Công ai nấy nhớ, tội ai nấy chịu (tục ngữ)

      Nhờ công cha mẹ

      Nhờ công thầy dạy - những điều đạt được là nhờ có sự giúp đỡ của thầy giáo.

   4. Gọi tắt cho công nhân

      Công, nông liên minh.

   5. (Vật lý học) Đại lượng vật lí đặc trưng định lượng cho sự biến đổi năng lượng từ dạng này sang dạng khác.

   Trong hệ đơn vị quốc tế, công được do bằng Joule (J).

2. Đơn vị đo diện tích ruộng ở Nam Bộ, bằng một phần mười hecta.

   Thửa ruộng 2400 công, tức là có 240 hecta.

3. Loài chim cùng loại với gà, lông đuôi dài, có mặt nguyệt, có thể xòe ra. Ở con đực, lông đuôi có nhiều màu sặc sỡ.

   Con công ăn lẫn với gà, rồng kia, rắn nọ, coi đà sao nên (ca dao).

4. Tước cao nhất trong năm tước của chế độ phong kiến; gồm công, hầu, bá, tử, nam.

   ai công hầu, ai khanh tướng

   công tước.

5. Gọi tắt của thế công trong võ thuật, mang nghĩa tấn công, trái nghĩa với thế thủ.

   Chữ công trong nghĩa này bắt nguồn từ chữ Hán 攻.

   Giỏi cả công lẫn thủ.

Từ dẫn xuất

sức lao động

• thi công
• công trường

Dịch

sức lao động

Tiếng Anh: work

loài chim

Tiếng Anh: peacock

Tính từ

1. Nói tắt cho công bằng. Gốc từ chữ Hán 公.

   Trời sao trời ở chẳng công (ca dao).

2. Gọi tắt cho công cộng, mang nghĩa đó là những gì thuộc về toàn thể cộng đồng hay công cộng, chung cho mọi người. Gốc từ chữ Hán 公.

   Của công.

   Việc công.

   Dịch vụ công.

Từ dẫn xuất

công cộng

• công trường
• công an

Động từ

1. Nói thuốc dùng không hợp, ảnh hưởng đến sức khoẻ của bệnh nhân

   Bệnh tăng lên vì công thuốc.

Tham khảo

• Hồ Ngọc Đức, Free Vietnamese Dictionary Project (chi tiết)
• Thông tin chữ Hán và chữ Nôm dựa theo cơ sở dữ liệu của phần mềm WinVNKey, đóng góp bởi học giả Lê Sơn Thanh; đã được các tác giả đồng ý đưa vào đây.