do

Từ điển mở Wiktionary

Mục lục 1 Tiếng Việt 1.1 Cách phát âm 1.2 Phiên thiết Hán–Việt 1.2.1 Phồn thể 1.3 Chữ Nôm 1.4 Từ viết tương tự 1.5 Giới từ 1.5.1 Dịch 1.6 Tham khảo 2 Tiếng Albani 2.1 Động từ 3 Tiếng Anh 3.1 Cách phát âm 3.2 Từ đồng âm 3.3 Từ nguyên 3.4 Ngoại động từ 3.4.1 Chia động từ 3.4.2 Từ dẫn xuất 3.4.3 Thành ngữ 3.5 Nội động từ 3.5.1 Chia động từ 3.5.2 Thành ngữ 3.6 Trợ động từ 3.6.1 Chia động từ 3.7 Danh từ 3.7.1 Cách dùng 3.7.2 Đồng nghĩa 3.7.3 Trái nghĩa 3.8 Danh từ 3.8.1 Đồng nghĩa 3.9 Tham khảo 4 Tiếng Ba Lan 4.1 Cách phát âm 4.2 Từ nguyên 4.3 Giới từ 5 Tiếng Bồ Đào Nha 5.1 Từ nguyên 5.2 Từ rút gọn 6 Tiếng Bosnia 6.1 Tiền tố 7 Tiếng Catalan 7.1 Từ nguyên 7.2 Danh từ 8 Tiếng Croat 8.1 Giới từ 9 Tiếng Frysk 9.1 Đại từ nhân xưng 9.1.1 Từ liên hệ 9.2 Danh từ 10 Tiếng Hà Lan 10.1 Cách phát âm 10.2 Từ nguyên 10.3 Danh từ 10.3.1 Đồng nghĩa 11 Tiếng Ireland 11.1 Cách phát âm 11.2 Tính từ sở hữu 11.3 Giới từ 12 Tiếng Latinh 12.1 Cách phát âm 12.2 Động từ 12.2.1 Chia động từ 12.2.2 Từ dẫn xuất 13 Tiếng Lojban 13.1 Đại từ 14 Tiếng Na Uy 14.1 Từ nguyên 14.2 Danh từ 14.2.1 Đồng nghĩa 14.2.2 Từ dẫn xuất 15 Tiếng Pháp 15.1 Cách phát âm 15.2 Danh từ 15.2.1 Đồng nghĩa 15.3 Tham khảo 16 Quốc tế ngữ 16.1 Phó từ 16.2 Tham khảo 17 Tiếng Séc 17.1 Cách phát âm 17.2 Giới từ 18 Tiếng Slovak 18.1 Giới từ 19 Tiếng Thổ Nhĩ Kỳ 19.1 Danh từ 20 Tiếng Ý 20.1 Từ đồng âm 20.2 Động từ 20.2.1 Đồng nghĩa 20.3 Danh từ

Tiếng Việt

Cách phát âm

• IPA: /zɔ³³/

Phiên thiết Hán–Việt

Chữ Nôm

(trợ giúp hiển thị và nhập chữ Nôm)

Từ viết tương tự

Giới từ

do

1. Từ điều gì; từ đâu.

   Phải luôn luôn do nơi quần chúng mà kiểm soát những khẩu hiệu (Hồ Chí Minh)

2. Vì điều gì.

   Hỏng việc do hấp tấp.

Dịch

Tham khảo

• Hồ Ngọc Đức, Free Vietnamese Dictionary Project (chi tiết)
• Thông tin chữ Hán và chữ Nôm dựa theo cơ sở dữ liệu của phần mềm WinVNKey, đóng góp bởi học giả Lê Sơn Thanh; đã được các tác giả đồng ý đưa vào đây.

Tiếng Albani

Động từ

do

1. Muốn, muốn có.
2. Ưa thích, chuộng, yêu.
3. Yêu, thương, yêu mến.

   Të dua — anh yêu em; em yêu anh

Tiếng Anh

Cách phát âm

ngoại động từ, nội động từ, trợ động từ, danh từ

• IPA: /ˈduː/ (Anh, Mỹ), /dʉː/ (Úc)
• Bắc California, Hoa Kỳ (nữ giới) (trợ giúp • chi tiết)

danh từ 2

• IPA: /ˈdoʊ/ (Anh), /dəʊ/ (Mỹ)
• Gloucestershire, Anh (nam giới) (trợ giúp • chi tiết)
• Bắc California, Hoa Kỳ (nữ giới) (trợ giúp • chi tiết)

Từ đồng âm

danh từ 2

• dough
• doe
• doh
• d'oh

Từ nguyên

ngoại động từ, nội động từ, trợ động từ, danh từ

Từ tiếng Anh cổ dōn, từ ngôn ngữ tiền hệ Đức *dôn, từ ngôn ngữ tiền hệ Ấn-Âu *dʰeH₁- (“để, đặt; làm”).

đô

Từ tiếng Ý do.

Ngoại động từ

do ngoại động từ did, done /ˈduː/

1. Làm, thực hiện.

   to do one's duty — làm nhiệm vụ, thực hiện nhiệm vụ

   to do one's best — làm hết sức mình

2. Làm, làm cho, gây cho.

   to do somebody good — làm lợi cho ai; làm điều tốt cho ai

   to do somebody harm — làm hại ai

   to do somebody credit — làm ai nổi tiếng

3. Làm, học (bài...); giải (bài toán); dịch.

   to do one's lessons — làm bài, học bài

   to do a sum — giải bài toán, làm bài toán

   the "Arabian Nights" done into English — cuốn "một nghìn một đêm lẻ" dịch sang tiếng Anh

4. (Thường thời hoàn thành và động tính từ quá khứ) Làm xong, xong, hết.

   how many pages have you done? — anh đã đọc xong bao nhiêu trang rồi?

   have you done laughing? — anh đã cười hết chưa?

5. Dọn, thu dọn, sắp xếp, thu xếp ngăn nắp, sửa soạn.

   to do one's room — thu dọn buồng

   to do one's hair — vấn tóc, làm đầu

6. Nấu, nướng, quay, rán.

   meat done to a turn — thịt nấu (nướng) vừa chín tới

7. Đóng vai; làm ra vẻ, làm ra bộ.

   to do Hamlet — đóng vai Hăm-lét

   to do the polite — làm ra vẻ lễ phép

8. Làm mệt lử, làm kiệt sức.

   I am done — tôi mệt lử

9. Đi, qua (một quãng đường).

   to do six miles in an hour — đi qua sáu dặm trong một giờ

10. (Từ lóng) Bịp, lừa bịp, ăn gian.

    to do someone out of something — lừa ai lấy cái gì

11. (Thông tục) Đi thăm, đi tham quan.

    to do the museum — tham quan viện bảo tàng

12. (Từ lóng) Chịu (một hạn tù).
13. (Từ lóng) Cho ăn, đãi.

    they do him very well — họ cho anh ta ăn uống no nê; họ cho anh ta ăn uống ngon lành

    to do oneself well — ăn uống sung túc, tự chăm lo ăn uống sung túc

Chia động từ

Từ dẫn xuất

• redo
• undo

Thành ngữ

• to do again: Làm lại, làm lại lần nữa.
• to do off:
  1. Bỏ ra (mũ), cởi ra (áo).
  2. Bỏ (thói quen).
• to do on: Mặc (áo) vào.
• to do over:
  1. Làm lại, bắt đầu lại.
  2. (+ with) Trát, phết, bọc.
• to do up:
  1. Gói, bọc.

     done up in brown paper — gói bằng giấy nâu gói hàng

  2. Sửa lại (cái mũ, gian phòng...).
  3. Làm mệt lử, làm kiệt sức, làm sụm lưng.
• to do battle: Lâm chiến, đánh nhau.
• to do somebody's business: Giết ai.
• to do one's damnedest: (Từ lóng) Làm hết sức mình.
• to do to death: Giết chết.
• to do in the eye: (Từ lóng) Bịp, lừa bịp, ăn gian.
• to do someone proud: (Từ lóng) Phỉnh ai, tâng bốc ai.
• done!: Được chứ! đồng ý chứ!
• it isn't done!: Không ai làm những điều như thế!, điều đó không ổn đâu!
• well done!: Hay lắm! hoan hô!

Nội động từ

do nội động từ /ˈduː/

1. Làm, thực hiện, xử sự, hành động, hoạt động.

   he did well to refuse — hắn từ chối là (xử sự) đúng

   to do or die; to do and die — phải hành động hay là chết, phải thắng hay là chết

2. Thời hoàn thành làm xong, hoàn thành, chấm dứt.

   have you done with that book? — anh ta đọc xong cuốn sách đó chưa?

   have done! — thôi đi! thế là đủ rồi!

   he has done with smoking — hắn đã bỏ (chấm dứt) cái thói hút thuốc lá

3. Được, ổn, chu toàn, an toàn, hợp.

   will that do? — cái đó được không? cái đó có ổn không?

   that will do — điều đó được đấy, cái đó ăn thua đấy

   this sort of work won't do for him — loại công việc đó đối với hắn không hợp

   it won't do to play all day — chơi rong cả ngày thì không ổn

4. Thấy trong người, thấy sức khoẻ (tốt, xấu...); làm ăn xoay sở.

   how do you do? — anh có khoẻ không? (câu hỏi thăm khi gặp nhau)

   he is doing very well — anh ta dạo này làm ăn khấm khá lắm

   we can do well without your help — không có sự giúp đỡ của anh chúng tôi cũng có thể xoay sở (làm ăn) được tốt thôi

Chia động từ

Thành ngữ

• to do away [with]:
  1. Bỏ đi, huỷ bỏ, gạt bỏ, diệt đi, làm mất đi.

     this old custom is done away with — tục cổ ấy đã bị bỏ đi rồi

     to do away with oneself — tự tử

• to do by:
  1. Xử sự, đối xử.

     do as you would be done by — hãy xử sự với người khác như anh muốn người ta xử sự với mình

• to do for (thông tục):
  1. Chăm nom công việc gia đình cho, lo việc nội trợ cho (ai).
  2. Khử đi, trừ khử, giết đi; phá hủy, huỷ hoại đi; làm tiêu ma đi sự nghiệp, làm thất cơ lỡ vận.

     he is done for — hắn chết rồi, hắn bỏ đời rồi, gắn tiêu ma sự nghiệp rồi

• to do in (thông tục):
  1. Bắt, tóm cổ (ai); tống (ai) vào tù.
  2. Rình mò theo dõi (ai).
  3. Khử (ai), phăng teo (ai).
  4. Làm mệt lử, làm kiệt sức.
• to do with:
  1. Vui lòng, vừa ý với; ổn, được, chịu được, thu xếp được, xoay sở được.

     we can do with a small house — một căn nhà nhỏ thôi đối với chúng tôi cũng ổn rồi; chúng tôi có thể thu xếp được với một căn nhà nhỏ thôi

     I can do with another glass — (đùa cợt) tôi có thể làm một cốc nữa cũng cứ được

• to do without:
  1. Bỏ được, bỏ qua được, nhin được, không cần đến.

     he can't do without his pair of crutches — anh ta không thể nào bỏ đôi nạng mà đi được

• to have to do with: Có quan hệ đến, có liên quan đến.
• to do brown: Xem brown.

Trợ động từ

do trợ động từ /ˈduː/

1. Dùng ở câu nghi vấn và câu phủ định.

   do you smoke? — anh có hút thuốc không?

   I do not know his name — tôi không biết tên anh ta

2. Dùng để nhấn mạnh ý khẳng định, mệnh lệnh.

   do come — thế nào anh cũng đến nhé

   I do wish he could come — tôi rất mong anh ấy có thể đến được

3. Dùng thay thế cho một động từ khác để tránh nhắc lại.

   he works as much as you do — hắn cũng làm việc nhiều như anh (làm việc)

   he likes swimming and so do I — hắn thích bơi và tôi cũng vậy

   did you meet him? Yes I did — anh có gặp hắn không? có, tôi có gặp

   he speaks English better than he did — bây giờ anh ta nói tiếng Anh khá hơn (là anh ta nói) trước kia

Chia động từ

Danh từ

do (số nhiều dos hay do's) /ˈduː/

1. Việc nên làm.

   dos and don'ts — những việc nên làm và không nên làm

2. (Từ lóng) Trò lừa đảo, trò lừa bịp.
3. (Thông tục) Chầu, bữa chén, bữa nhậu nhẹt.

   we've got a do on tonight — đêm nay bọn ta có bữa chén

4. (Thông tục) Kiểu tóc.

   Nice do!

5. (Số nhiều) Phần.

   fair dos! — chia phần cho đều!, chia phần cho công bằng!

6. (Úc; từ lóng) Sự tiến bộ, sự thành công.

Cách dùng

Một cách đánh vần chính xác của dạng số nhiều của danh từ này là dos; do’s được sử dụng rộng rãi để dễ hiểu, nhưng đôi khi cách này được coi là không chính xác.

Đồng nghĩa

kiểu tóc

• hair-do, hairdo

Trái nghĩa

việc nên làm

• don'ts

Danh từ

do (số nhiều dos) /ˈdoʊ/

1. (Âm nhạc) Đô.
2. (Từ hiếm, nghĩa hiếm) Viết tắt của ditto (nghĩa là “như trên”).

Đồng nghĩa

đô

• doh (hiếm)
• ut (cổ)

Tham khảo

• Hồ Ngọc Đức, Free Vietnamese Dictionary Project (chi tiết)

Tiếng Ba Lan

Cách phát âm

• IPA: /dɔ/

Từ nguyên

Từ ngôn ngữ tiền nhóm Slav *do, từ ngôn ngữ tiền hệ Ấn-Âu *do-, từ *de-.

Giới từ

do (+ thuộc cách)

1. Về phía, hướng về.
2. Vào, vào trong.
3. Cho đến, cho đến khi.

Tiếng Bồ Đào Nha

Từ nguyên

Từ de + o.

Từ rút gọn

do

1. Của.
2. Thuộc, của, ở.
3. Về.
4. Làm bằng, bằng.
5. Trong, trong số, trong đám.
6. Cách.

Tiếng Bosnia

Tiền tố

do thuộc cách

1. Bằng, bởi, do.
2. Gần, cạnh, kế, bên.
3. Cho đến, cho đến khi.

Tiếng Catalan

Từ nguyên

Từ tiếng Latinh donum (“quà tặng, quà biếu”).

Danh từ

do

1. Quà tặng, quà biếu.
2. Tài, tài ba, tài năng, tài cán.

Tiếng Croat

Giới từ

do

1. Bằng, bởi, do.
2. Gần, cạnh, kế, bên.
3. Cho đến, cho đến khi.

Tiếng Frysk

Đại từ nhân xưng

do

1. (Không nghi thức) Anh, chị, ông, bà, mày.

Từ liên hệ

• jo

Danh từ

do

1. Chim bồ câu.

Tiếng Hà Lan

Cách phát âm

• IPA: /do/

Từ nguyên

Từ tiếng Ý do.

Danh từ

Sự biến
Dạng bình thường
số ít	do
số nhiều	do's
Dạng giảm nhẹ
số ít	(không có)
số nhiều

do gđc

1. (Âm nhạc) Đô.

Đồng nghĩa

• ut (cũ)

Tiếng Ireland

Cách phát âm

tính từ sở hữu

• IPA: /d̺ə/

giới từ 3

• IPA: /ɡə/

Tính từ sở hữu

do

1. Của anh, của chị, của ngài, của mày.

   dʼainm — tên anh

   do charr — xe anh

Giới từ

do

1. Đứng trước một động từ chưa chia, không có nghĩa.

   do chara — (cho) người bạn

Tiếng Latinh

Cách phát âm

• IPA: /doː/

Động từ

dō

1. Động từ dare chia ở ngôi thứ nhất số ít.

Chia động từ

Tiêu bản:lat-verb

Từ dẫn xuất

• addo
• dativus
• dator
• datum
• edo
• indo
• perdo
• prodo
• reddo

Tiếng Lojban

Đại từ

do

1. Anh, chị, ông, bà, ngài, người, mày.

Tiếng Na Uy

Từ nguyên

cầu tiêu

Có thể viết tắt của do-hus (“phòng vệ sinh”), từ tiếng Hạ Đức don.

Danh từ

	Xác định	Bất định
Số ít	doen	do
Số nhiều	doene	doer

	Xác định	Bất định
Số ít	doet	do
Số nhiều	doa, doene	doer

do gđ hay gt

1. Phòng rửa tay; nhà vệ sinh.
2. Cầu tiêu.
3. (Âm nhạc) Đô.

Đồng nghĩa

• dass
• toalett

Từ dẫn xuất

• dodraug
• dolukt
• dopapir
• dorull
• dosete
• klappedo
• utedo

Tiếng Pháp

Cách phát âm

• IPA: /dɔ/

Danh từ

Số ít	Số nhiều
do /dɔ/	do /dɔ/

do gđ /dɔ/

1. (Âm nhạc) Đô.

Đồng nghĩa

• ut

Tham khảo

• Hồ Ngọc Đức, Free Vietnamese Dictionary Project (chi tiết)

Quốc tế ngữ

Phó từ

do

1. Vậy thì, như thế thì, trong trường hợp ấy.
2. Thực vậy, thực mà, quả thực, thực lại là.
3. Dù đến đâu, dù cách nào, dù cách gì.

Tham khảo

• Ludvic Zamenhof (1894), Universala Vortaro.

Tiếng Séc

Cách phát âm

• Praha, Cộng hòa Séc (nam giới) (trợ giúp • chi tiết)

Giới từ

do

1. Vào, vào trong.
2. Đến, tới, về.
3. Cho đến, cho đến khi.
4. Vào lúc, vào khi, vào khoảng, vào quãng; trước khi hay vào (chỉ thời gian).

   Ať jsi zpátky do desíti! — Mày phải quay lại trước mười giờ đấy!

Tiếng Slovak

Giới từ

do

1. Vào, vào trong, đến.

   Naliať do hrnca. Đổ vào nồi.

   Nemiešaj sa do cudzích vecí. Đừng chọc vào việc người khác.

   Chodí do školy. Đang đi học (Đến trường).

   Čo ťa do toho. Việc gì đến mày.

2. Lên.

   Škriabať sa do svahu. Trèo lên đồi.

3. Tối đa, định hạng, tận

   Spať do rána. Ngủ đến tận sáng.

   Spliť úlohu do konca roka. Hoàn thành nhiệm vụ trước cuối năm.

4. Mục đích hành động.

   Dať do opravy. Đem đi sửa.

   Skrútiť sa do klbka. Cuộn thành cục.

Tiếng Thổ Nhĩ Kỳ

Danh từ

do

1. (Âm nhạc) Đô.

Tiếng Ý

Từ đồng âm

• dò

Động từ

do thì hiện tại

1. Động từ dare chia ở ngôi thứ nhất số ít.

Đồng nghĩa

• dò

Danh từ

do gđ

1. (Âm nhạc) Đô.