一日

Tiếng Nhật

Từ nguyên 1

Kanji trong mục từ này
一	日
ついたち
Lớp: 1	Lớp: 1
jukujikun

Cách viết khác
朔日 朔 1日

/tuki tati/ → /t͡suitat͡ɕi/

Ban đầu là ghép từ 月 (tsuki, “trăng; tháng”) +‎ 立ち (tachi, “đứng; bắt đầu, xảy ra”, 連用形 (ren'yōkei, “dạng tiếp diễn hoặc dạng gốc”) của động từ 立つ (tatsu, “đứng dậy; bắt đầu, xảy ra”)).

Cách phát âm

• (Tokyo) ついたち [tsùítáchíꜜ] (Odaka – [4])
• IPA^{(ghi chú)}: [t͡sɨita̠t͡ɕi]

• (Tokyo) Ghi chú: Thông thường, các từ có tính Odaka sẽ mất trọng âm với の. Tuy nhiên, từ 一日 không mất trọng âm với の và vẫn được phát âm là:

• ついたちの
• Thể loại:Mục từ với trọng âm âm vực Odaka không mất trọng âm trước の (Tōkyō) tiếng Nhật

Danh từ

一日(ついたち) (tsuitachi) 

1. ngày đầu tiên của tháng (theo lịch âm hoặc dương).

Ghi chú sử dụng

Cách đọc tsuitachi là cách đọc phổ biến nhất của nghĩa “ngày đầu tiên của tháng” khi nói về ngày tháng.

Từ phái sinh

• 朔日(ついたち)丸(がん) (tsuitachigan)
• 朔日(ついたち)草(そう) (tsuitachisō)
• 朔日(ついたち)降(ぶ)り (tsuitachiburi)
• 朔日(ついたち)松(まつ) (tsuitachimatsu)
• 朔日(ついたち)道(みち) (tsuitachimichi)

Xem thêm

Các ngày trong tiếng Nhật
Số	Kanji	Kana	Romaji
1	一日	いちにち	ichinichi
(ngày đầu tiên của tháng)	一日	ついたち、いっぴ	tsuitachi, ippi
2	二日	ふつか	futsuka
3	三日	みっか	mikka
4	四日	よっか	yokka
5	五日	いつか	itsuka
6	六日	むいか	muika
7	七日	なのか、なぬか	nanoka, nanuka
8	八日	ようか	yōka
9	九日	ここのか	kokonoka
10	十日	とおか	tōka
11	十一日	じゅういちにち	jūichinichi
12	十二日	じゅうににち	jūninichi
13	十三日	じゅうさんにち	jūsannichi
14	十四日	じゅうよっか	jūyokka
15	十五日	じゅうごにち	jūgonichi
16	十六日	じゅうろくにち	jūrokunichi
17	十七日	じゅうしちにち、じゅうななにち	jūshichinichi, jūnananichi
18	十八日	じゅうはちにち	jūhachinichi
19	十九日	じゅうくにち	jūkunichi
20	二十日	はつか	hatsuka
21	二十一日	にじゅういちにち	nijūichinichi
22	二十二日	にじゅうににち	nijūninichi
23	二十三日	にじゅうさんにち	nijūsannichi
24	二十四日	にじゅうよっか、にじゅうよんにち	nijūyokka, nijūyonnichi
25	二十五日	にじゅうごにち	nijūgonichi
26	二十六日	にじゅうろくにち	nijūrokunichi
27	二十七日	にじゅうしちにち、にじゅうななにち	nijūshichinichi, nijūnananichi
28	二十八日	にじゅうはちにち	nijūhachinichi
29	二十九日	にじゅうくにち	nijūkunichi
30	三十日	さんじゅうにち、みそか	sanjūnichi, misoka
31	三十一日	さんじゅういちにち	sanjūichinichi
100	百日	ひゃくにち	hyakunichi
10,000	一万日	いちまんにち	ichimannichi
100,000,000	一億日	いちおくにち	ichiokunichi
0	gđ、gđ	ゼロにち、れいにち	zeronichi, reinichi
?	gđ	なんにち	nannichi

Từ nguyên 2

Kanji trong mục từ này
一	日
いち Lớp: 1	にち Lớp: 1
goon

Cách viết khác
1日

Từ tiếng Hán trung cổ 一日 (ʔiɪt̚ ȵiɪt̚, nghĩa đen “một + ngày”). So sánh cách đọc tiếng Khách Gia hiện đại yit-ngit.

Đây là cách đọc goon nên có thể là dạng mượn ban đầu.

Cách phát âm

• (Tokyo) いちにち [ìchíníchíꜜ] (Odaka – [4])
• (Tokyo) いちにち [ìchíníchí] (Heiban – [0])
• IPA^{(ghi chú)}: [it͡ɕiɲ̟it͡ɕi]

• Khi được sử dụng như một từ bổ nghĩa, thuật ngữ này mang quy tắc trọng âm âm vực 0.
• (Tokyo) Ghi chú: Thông thường, các từ có tính Odaka sẽ mất trọng âm với の. Tuy nhiên, từ 一日 không mất trọng âm với の và vẫn được phát âm là:

• いちにちの
• Thể loại:Mục từ với trọng âm âm vực Odaka không mất trọng âm trước の (Tōkyō) tiếng Nhật

Danh từ

一(いち)日(にち) (ichinichi) 

1. một ngày, 24 giờ

   一(いち)日(にち)を過(す)ごす

   ichinichi o sugosu

   dành ra một ngày

2. (nghĩa bóng) một khoảng thời gian ngắn.

   ローマは一(いち)日(にち)にして成(な)らず

   Rōma wa ichinichi ni shite narazu

   Roma không được xây trong một ngày

3. một ngày nào đó không xác định.
4. ngày đầu tiên của tháng.

Ghi chú sử dụng

Cách đọc ichinichi có vẻ phổ biến hơn cách đọc ichijitsu bên dưới. Sự khác biệt này có thể do phương ngữ.

Cách đọc tsuitachi là cách đọc phổ biến nhất của nghĩa “ngày đầu tiên của tháng” khi nói về ngày tháng.

Từ phái sinh

• 一(いち)日(にち)一(いち)善(ぜん) (ichinichi ichizen)
• 一(いち)日(にち)一(いち)日(にち) (ichinichi ichinichi)
• 一(いち)日(にち)一(いち)夜(や) (ichinichi ichiya)
• 一(いち)日(にち)置(お)き (ichinichi oki)
• 一(いち)日(にち)経(きょう) (ichinichikyō)
• 一(いち)日(にち)三(さん)秋(しゅう) (ichinichi sanshū)
• 一(いち)日(にち)千(せん)秋(しゅう) (ichinichi senshū)
• 一(いち)日(にち)路(じ) (ichinichiji)
• 一(いち)日(にち)中(じゅう) (ichinichijū)
• 一(いち)日(にち)片(へん)時(じ) (ichinichi henji)
• 一(いち)日(にち)増(ま)し (ichinichi mashi)

Hậu duệ

• Tiếng Creole Nghi Lan: icinici

Xem thêm

Các ngày trong tiếng Nhật
Số	Kanji	Kana	Romaji
1	一日	いちにち	ichinichi
(ngày đầu tiên của tháng)	一日	ついたち、いっぴ	tsuitachi, ippi
2	二日	ふつか	futsuka
3	三日	みっか	mikka
4	四日	よっか	yokka
5	五日	いつか	itsuka
6	六日	むいか	muika
7	七日	なのか、なぬか	nanoka, nanuka
8	八日	ようか	yōka
9	九日	ここのか	kokonoka
10	十日	とおか	tōka
11	十一日	じゅういちにち	jūichinichi
12	十二日	じゅうににち	jūninichi
13	十三日	じゅうさんにち	jūsannichi
14	十四日	じゅうよっか	jūyokka
15	十五日	じゅうごにち	jūgonichi
16	十六日	じゅうろくにち	jūrokunichi
17	十七日	じゅうしちにち、じゅうななにち	jūshichinichi, jūnananichi
18	十八日	じゅうはちにち	jūhachinichi
19	十九日	じゅうくにち	jūkunichi
20	二十日	はつか	hatsuka
21	二十一日	にじゅういちにち	nijūichinichi
22	二十二日	にじゅうににち	nijūninichi
23	二十三日	にじゅうさんにち	nijūsannichi
24	二十四日	にじゅうよっか、にじゅうよんにち	nijūyokka, nijūyonnichi
25	二十五日	にじゅうごにち	nijūgonichi
26	二十六日	にじゅうろくにち	nijūrokunichi
27	二十七日	にじゅうしちにち、にじゅうななにち	nijūshichinichi, nijūnananichi
28	二十八日	にじゅうはちにち	nijūhachinichi
29	二十九日	にじゅうくにち	nijūkunichi
30	三十日	さんじゅうにち、みそか	sanjūnichi, misoka
31	三十一日	さんじゅういちにち	sanjūichinichi
100	百日	ひゃくにち	hyakunichi
10,000	一万日	いちまんにち	ichimannichi
100,000,000	一億日	いちおくにち	ichiokunichi
0	gđ、gđ	ゼロにち、れいにち	zeronichi, reinichi
?	gđ	なんにち	nannichi

Từ nguyên 3

Kanji trong mục từ này
一	日
いち Lớp: 1	じつ Lớp: 1
on'yomi

Cách viết khác
1日

Cuối cùng là từ tiếng Hán trung cổ 一日 (ʔiɪt̚ ȵiɪt̚, nghĩa đen “một + ngày”). So sánh cách đọc tiếng Mân Nam hiện đại chi̍t-ji̍t.

Cách đọc này dùng goon cho chữ thứ nhất và kan'on cho chữ thứ hai, cho thấy sự biến đổi cách đọc so với dạng từ mượn ban đầu.

Cách phát âm

• (Tokyo) いちじつ [ìchíjítsúꜜ] (Odaka – [4])
• (Tokyo) いちじつ [ìchíjítsú] (Heiban – [0])
• IPA^{(ghi chú)}: [it͡ɕiʑit͡sɨ]

• Khi được sử dụng như một từ bổ nghĩa, thuật ngữ này mang quy tắc trọng âm âm vực 0.
• (Tokyo) Ghi chú: Thông thường, các từ có tính Odaka sẽ mất trọng âm với の. Tuy nhiên, từ 一日 không mất trọng âm với の và vẫn được phát âm là:

• いちじつの
• Thể loại:Mục từ với trọng âm âm vực Odaka không mất trọng âm trước の (Tōkyō) tiếng Nhật

Danh từ

一(いち)日(じつ) (ichijitsu) 

1. (văn chương) một ngày, 24 giờ.
2. (văn chương) ban ngày, từ bình minh đến hoàng hôn.
3. (văn chương) (nghĩa bóng) một khoảng thời gian ngắn.

Ghi chú sử dụng

Cách đọc ichinichi có vẻ phổ biến hơn. Sự khác biệt này có thể do phương ngữ.

Cách đọc tsuitachi là cách đọc phổ biến nhất của nghĩa “ngày đầu tiên của tháng” khi nói về ngày tháng.

Từ phái sinh

• 一(いち)日(じつ)三(さん)秋(しゅう) (ichijitsu sanshū)
• 一(いち)日(じつ)千(せん)秋(しゅう) (ichijitsu senshū)
• 一(いち)日(じつ)の長(ちょう) (ichijitsu nochō)

Từ nguyên 4

Kanji trong mục từ này
一	日
いつ > いっ Lớp: 1	ひ > ぴ Lớp: 1
jūbakoyomi

Cách viết khác
1日

Ghép từ 一 (ichi, “một”, on'yomi, hoặc cách đọc dựa trên tiếng Trung Quốc) +‎ 日 (hi, “ngày”, kun'yomi, hoặc cách đọc tiếng Nhật bản địa).

Cách phát âm

• (Tokyo) いっぴ [íꜜppì] (Atamadaka – [1])
• IPA^{(ghi chú)}: [ip̚ʲpʲi]

Danh từ

一(いっ)日(ぴ) (ippi) ^{←いつぴ (itupi)?}

1. (hiếm) ngày đầu tiên của tháng.

Ghi chú sử dụng

Cách đọc này có vẻ khá hiếm, có thể là do chỉ xuất hiện trong phương ngữ.

Xem thêm

Các ngày trong tiếng Nhật
Số	Kanji	Kana	Romaji
1	一日	いちにち	ichinichi
(ngày đầu tiên của tháng)	一日	ついたち、いっぴ	tsuitachi, ippi
2	二日	ふつか	futsuka
3	三日	みっか	mikka
4	四日	よっか	yokka
5	五日	いつか	itsuka
6	六日	むいか	muika
7	七日	なのか、なぬか	nanoka, nanuka
8	八日	ようか	yōka
9	九日	ここのか	kokonoka
10	十日	とおか	tōka
11	十一日	じゅういちにち	jūichinichi
12	十二日	じゅうににち	jūninichi
13	十三日	じゅうさんにち	jūsannichi
14	十四日	じゅうよっか	jūyokka
15	十五日	じゅうごにち	jūgonichi
16	十六日	じゅうろくにち	jūrokunichi
17	十七日	じゅうしちにち、じゅうななにち	jūshichinichi, jūnananichi
18	十八日	じゅうはちにち	jūhachinichi
19	十九日	じゅうくにち	jūkunichi
20	二十日	はつか	hatsuka
21	二十一日	にじゅういちにち	nijūichinichi
22	二十二日	にじゅうににち	nijūninichi
23	二十三日	にじゅうさんにち	nijūsannichi
24	二十四日	にじゅうよっか、にじゅうよんにち	nijūyokka, nijūyonnichi
25	二十五日	にじゅうごにち	nijūgonichi
26	二十六日	にじゅうろくにち	nijūrokunichi
27	二十七日	にじゅうしちにち、にじゅうななにち	nijūshichinichi, nijūnananichi
28	二十八日	にじゅうはちにち	nijūhachinichi
29	二十九日	にじゅうくにち	nijūkunichi
30	三十日	さんじゅうにち、みそか	sanjūnichi, misoka
31	三十一日	さんじゅういちにち	sanjūichinichi
100	百日	ひゃくにち	hyakunichi
10,000	一万日	いちまんにち	ichimannichi
100,000,000	一億日	いちおくにち	ichiokunichi
0	gđ、gđ	ゼロにち、れいにち	zeronichi, reinichi
?	gđ	なんにち	nannichi

Từ nguyên 5

Kanji trong mục từ này
一	日
ひと Lớp: 1	ひ Lớp: 1
kun'yomi

Cách viết khác
1日

Ghép từ 一 (hito, “một”) +‎ 日 (hi, “ngày”). Xuất hiện trong Truyện kể Genji vào đầu thế kỷ XI.

Cách phát âm

• (Tokyo) ひとひ [hìtóꜜhì] (Nakadaka – [2])
• IPA^{(ghi chú)}: [çi̥to̞çi]

Danh từ

一(ひと)日(ひ) (hitohi) 

1. (không còn dùng) một ngày, 24 giờ.
2. (không còn dùng) ban ngày, từ bình minh đến hoàng hôn.

Từ nguyên 6

Kanji trong mục từ này
一	日
ひと Lớp: 1	ひ > え Lớp: 1
kun'yomi	bất quy tắc

Cách viết khác
1日

/hitohi/ → /hitohe/ → /hitoe/

Biến đổi cách phát âm từ hitohi ở trên.

Cách phát âm

• IPA^{(ghi chú)}: [çi̥to̞e̞]

Danh từ

一(ひと)日(え) (hitoe) ^{←ひとへ (fitofe)?}

1. (hiếm, không còn dùng) Đồng nghĩa của 一日 (hitohi)

Ghi chú sử dụng

Tất cả các nghĩa dường như đều tương tự hitohi ở trên.

Tham khảo

• “〈一日〉”, trong 漢字ぺディア [Kanjipedia]‎ (bằng tiếng Nhật), 日本漢字能力検定協会, 2015–2026

Tiếng Okinawa

Kanji

一日

(Hyōgai kanji)

Âm đọc

• Kun: ちーたち (chītachi)

Từ nguyên

Kanji trong mục từ này
一	日
ちーたち
Lớp: 1	Lớp: 1
jukujikun

Lần đầu chứng thực dưới dạng 취타지 (/⁠tsʰuj.tʰa.tsi⁠/) (Haytong Ceykwukki, 1501)

Ban đầu là ghép từ 月 (chii, “trăng; tháng”) +‎ 立ち (tachi, “đứng; bắt đầu, xảy ra”, 連用形 (ren'yōkei, “dạng tiếp diễn hoặc dạng gốc”) của động từ 立ちゅん (tatsu, “đứng dậy; bắt đầu, xảy ra”)).

Cách phát âm

• IPA^{(ghi chú)}: /t͡ɕiːtat͡ɕi/

Danh từ

一日(ちーたち) (chītachi2) 

1. ngày đầu tiên của tháng (theo lịch âm hoặc dương).

Tiếng Trung Quốc

		one; single; a one; single; a; (before verbs) as soon as, once; (before a noun) entire (family, etc.)	day; sun; date day; sun; date; day of the month; Japan (abbrev.)
giản. và phồn. (一日)		一	日

Cách phát âm

• Quan thoại

  (Bính âm Hán ngữ): yīrì

  (Chú âm phù hiệu): ㄧ ㄖˋ

• Quảng Đông (Việt bính): jat¹ jat⁶
• Khách Gia (Sixian, PFS): yit-ngit
• Mân Bắc (KCR): cì-nì
• Mân Đông (BUC): siŏh-nĭk / ék-nĭk
• Mân Nam

  (Mân Tuyền Chương, POJ): chi̍t-ji̍t / chi̍t-li̍t / chi̍t-gi̍t

  (Triều Châu, Peng'im): zêg⁸ rig⁸

• Ngô (Northern, Wugniu): ⁷iq-gniq₈

---

• Quan thoại
  • (Hán ngữ tiêu chuẩn)⁺
    • Bính âm Hán ngữ: yīrì [Phonetic: yírì]
    • Chú âm phù hiệu: ㄧ ㄖˋ
    • Bính âm thông dụng: yirìh
    • Wade–Giles: i¹-jih⁴
    • Yale: yī-r̀
    • Quốc ngữ La Mã tự: iryh
    • Palladius: ижи (iži)
    • IPA Hán học ^{(ghi chú)}: /i⁵⁵⁻³⁵ ʐ̩⁵¹/
• Quảng Đông
  • (Quảng Đông tiêu chuẩn, Quảng Châu–Hồng Kông)⁺
    • Việt bính: jat¹ jat⁶
    • Yale: yāt yaht
    • Bính âm tiếng Quảng Đông: jat⁷ jat⁹
    • Latinh hóa tiếng Quảng Đông: yed¹ yed⁶
    • IPA Hán học ^{(ghi chú)}: /jɐt̚⁵ jɐt̚²/
• Khách Gia
  • (Miền Bắc Sixian, bao gồm Miêu Lật)
    • Pha̍k-fa-sṳ: yit-ngit
    • Hệ thống La Mã hóa tiếng Khách Gia: id` ngid`
    • Bính âm tiếng Khách Gia: yid⁵ ngid⁵
    • IPA Hán học : /it̚² ɲit̚²/
  • (Miền Nam Sixian, bao gồm Mỹ Nùng)
    • Pha̍k-fa-sṳ: yit-ngit
    • Hệ thống La Mã hóa tiếng Khách Gia: (r)id` ngid`
    • Bính âm tiếng Khách Gia: yid⁵ ngid⁵
    • IPA Hán học : /(j)it̚² ɲit̚²/
• Mân Bắc
  • (Kiến Âu)
    • La Mã hóa phương ngữ Kiến Ninh: cì-nì
    • IPA Hán học ^{(ghi chú)}: /t͡si⁴² ni⁴²/
• Mân Đông
  • (Phúc Châu)
    • Bàng-uâ-cê: siŏh-nĭk / ék-nĭk
    • IPA Hán học ^{(ghi chú)}: /suoʔ⁵⁻³³ nˡiʔ⁵/, /iʔ²⁴⁻²¹ nˡiʔ⁵/

Ghi chú:

• siŏh-nĭk - ngôn ngữ nói;
• ék-nĭk - ngôn ngữ văn học.

• Mân Nam
  • (Mân Tuyền Chương: Chương Châu, Cao Hùng, Tainan, Taichung, Nghi Lan, Hsinchu, Sanxia, Magong)
    • Phiên âm Bạch thoại: chi̍t-ji̍t
    • Tâi-lô: tsi̍t-ji̍t
    • Phofsit Daibuun: cidjit
    • IPA (Chương Châu): /t͡sit̚¹²¹⁻²¹ d͡zit̚¹²¹/
    • IPA (Nghi Lan): /t͡sit̚⁵⁻² d͡zit̚⁵/
    • IPA (Tainan): /t͡sit̚⁴⁻¹ d͡zit̚⁴/
    • IPA (Cao Hùng): /t͡sit̚⁴⁻³² zit̚⁴/
  • (Mân Tuyền Chương: Hạ Môn, Tuyền Châu, Đài Bắc, Tainan, Hsinchu, Lukang, Kinmen, Jinjiang, Philippines)
    • Phiên âm Bạch thoại: chi̍t-li̍t
    • Tâi-lô: tsi̍t-li̍t
    • Phofsit Daibuun: cidlit
    • IPA (Tuyền Châu, Jinjiang, Philippines): /t͡sit̚²⁴⁻² lit̚²⁴/
    • IPA (Hạ Môn, Đài Bắc): /t͡sit̚⁴⁻³² lit̚⁴/
    • IPA (Lukang): /t͡sit̚³⁵⁻² lit̚³⁵/
    • IPA (Tainan): /t͡sit̚⁴⁻¹ lit̚⁴/
    • IPA (Kinmen): /t͡sit̚⁵⁴⁻³² lit̚⁵⁴/
  • (Mân Tuyền Chương: Taichung)
    • Phiên âm Bạch thoại: chi̍t-gi̍t
    • Tâi-lô: tsi̍t-gi̍t
    • Phofsit Daibuun: cidgit
  • (Triều Châu)
    • Peng'im: zêg⁸ rig⁸
    • Phiên âm Bạch thoại-like: tse̍k ji̍k
    • IPA Hán học ^{(ghi chú)}: /t͡sek̚⁴⁻² d͡zik̚⁴/
• Ngô
  • (Northern: Shanghai, Suzhou)
    • Wugniu: ⁷iq-gniq₈
    • MiniDict: ih^入 nyih^入
    • Wiktionary Romanisation (Shanghai): ⁴iq-nyiq₅
    • Sinological IPA (Shanghai): /iɪʔ³³ n̠ʲiɪʔ⁴⁴/
    • Sinological IPA (Suzhou): /iɪʔ⁴⁴ n̠ʲiɪʔ⁴⁴/

Danh từ

一日

1. (văn chương, hoặc, thuộc phương ngữ) một ngày.
2. (văn chương) một ngày khác trong tương lai.
3. (văn chương) hôm qua.
4. (Triều Châu) ban ngày.

Đồng nghĩa

• (một ngày): (văn học) 一旦, 一天
• (hôm qua): 昨天
• (ban ngày):

• Trang dial-syn 「白天」 không tồn tại. Tạo trang dữ liệu và bản đồ!

Từ phái sinh

• 一日一蘋果，醫生遠離我
• 一日三秋
• 一日不見，如隔三秋
• 一日千里
• 一日為師，終身為父
• 冰凍三尺，非一日之寒
• 有朝一日

Liên từ

一日

1. (Quảng Đông) chừng nào.
   • 1999, 喜劇之王 [Vua hài kịch], spoken by 杜娟兒 (Mạc Văn Úy):

     聽唔聽到呀？聽唔聽到呀？一日未嗌cut，一日都要演落去，呢啲就係我成日同你哋講嘅專業。 [Cantonese, phồn.]
     听唔听到呀？听唔听到呀？一日未嗌cut，一日都要演落去，呢啲就系我成日同你哋讲嘅专业。 [Cantonese, giản.]

     teng¹ m⁴ teng¹ dou^3-2 aa³? teng¹ m⁴ teng¹ dou^3-2 aa³? jat¹ jat⁶ mei⁶ aai³ kat¹, jat¹ jat⁶ dou¹ jiu³ jin² lok⁶ heoi³, ni¹ di¹ zau⁶ hai⁶ ngo⁵ seng⁴ jat⁶ tung⁴ nei⁵ dei⁶ gong² ge³ zyun¹ jip⁶. [Việt bính]

     Các bạn có nghe thấy không? Chừng nào đạo diễn chưa hô "cắt", thì phải tiếp tục diễn. Đây là điều tôi luôn nói với các bạn – tính chuyên nghiệp.