Từ tái tạo:Tiếng Turk nguyên thuỷ/adgïr

Mục này chứa các từ và gốc được tái tạo lại. Do đó, (các) thuật ngữ trong mục từ này không được chứng thực trực tiếp, nhưng được giả thuyết là tồn tại dựa trên bằng chứng so sánh.

Tiếng Turk nguyên thủy

Danh từ

*adgïr

1. Ngựa giống.

Biến cách

Biến cách của *Từ tái tạo:Tiếng Turk nguyên thuỷ/adgïr

	số ít 3)
danh cách	*Từ tái tạo:Tiếng Turk nguyên thuỷ/adgïr
đối cách	*Từ tái tạo:Tiếng Turk nguyên thuỷ/adgïrïg, *Từ tái tạo:Tiếng Turk nguyên thuỷ/adgïrnï1)
sinh cách	*Từ tái tạo:Tiếng Turk nguyên thuỷ/adgïrnïŋ
dữ cách	*Từ tái tạo:Tiếng Turk nguyên thuỷ/adgïrka
định vị cách	*Từ tái tạo:Tiếng Turk nguyên thuỷ/adgïrta
ly cách	*Từ tái tạo:Tiếng Turk nguyên thuỷ/adgïrtan
đích cách	*Từ tái tạo:Tiếng Turk nguyên thuỷ/adgïrgaru
cách công cụ 2)	*Từ tái tạo:Tiếng Turk nguyên thuỷ/adgïrïn
cách bằng 2)	*Từ tái tạo:Tiếng Turk nguyên thuỷ/adgïrča
tương cách 2)	*Từ tái tạo:Tiếng Turk nguyên thuỷ/adgïrlayu
cách kèm 2)	*Từ tái tạo:Tiếng Turk nguyên thuỷ/adgïrlïgu

¹⁾ Ban đầu chỉ dùng trong biến cách đại từ.
²⁾ Một số ngôn ngữ Turk hiện đại không còn dùng dạng cách công cụ, cách bằng, tương cách, và cách kèm.
³⁾ Dạng số nhiều tiếng Turk nguyên thủy vẫn còn nhiều tranh cãi. Xem ghi chú trong Tiếng Turk nguyên thủy/Định vị cách-Ly cách và số nhiều trên Wikibooks tiếng Anh để biết thêm thông tin.

Hậu duệ

• Oghur:
  • Tiếng Chuvash: ӑйӑр (ăjăr)
• → Tiếng Mông Cổ nguyên thủy: *ajïrga (“ngựa giống”)
• Tiếng Turk nguyên thủy: *adgïr

• Nhóm ngôn ngữ Oghuz:
  • West Oghuz:
    • Tiếng Thổ Nhĩ Kỳ Anatolia cổ: [cần bổ sung dạng chữ viết] (ayğır)
      • Tiếng Azerbaijan: ayğır (xem thêm các hậu duệ tại trang này)
      • Tiếng Gagauz: haygır
      • Tiếng Thổ Nhĩ Kỳ Ottoman: آیغر (ayğır) (xem thêm các hậu duệ tại trang này)
        • Tiếng Thổ Nhĩ Kỳ: aygır
  • Đông Oghuz:
    • Tiếng Turkmen: aýgyr
• Karluk:
  • Tiếng Karakhanid: اَذْغِرْ (ʾaḏġir /⁠aḏġïr⁠/)
    • Tiếng Turk Khorezm: اذغیر (ʾḏġyr /⁠aḏġïr⁠/)
      • Tiếng Chagatai: ایغیر (/⁠ayġïr⁠/)
        • Tiếng Uzbek: aygʻir
        • Tiếng Duy Ngô Nhĩ: ئايغىر (ayghir)
• Kipchak:
  • Tiếng Cuman: ايغر (ayğır)
    • Bắc Kipchak:
      • Tiếng Bashkir: айғыр (ayğır)
      • Tiếng Tatar: айгыр (ayğır)
      • Tiếng Tatar Siberia: айғыр (ayğır)
    • Tây Kipchak:
      • Tiếng Tatar Crưm: ayğır
      • Tiếng Karachay-Balkar: аджир (acir), ажир (ajir)
      • Tiếng Kumyk: айгъыр (ayğır) (xem thêm các hậu duệ tại trang này)
    • Nam Kipchak:
      • Tiếng Kazakh: айғыр (ayğır)
      • Tiếng Karakalpak: айғыр (ayğır)
    • Đông Kipchak:
      • Tiếng Kyrgyz: айгыр (aygır)
      • Tiếng Nam Altai: айгыр (aygïr)
    • → Tiếng Ba Lan: ogier (xem thêm các hậu duệ tại trang này)
    • → Tiếng Ukraina: огир (ohyr)
• Siberia:
  • Tiếng Turk cổ:
    • Tiếng Turk Orkhon: 𐰑𐰍𐰺 (d¹ǧr¹ /⁠adɣïr⁠/)
    • Tiếng Duy Ngô Nhĩ cổ: 𐽰𐽰𐽸𐽲𐽶𐽾 (ʾʾdqyr /⁠adġïr⁠/)
  • Bắc Siberia:
    • Tiếng Yakut: атыыр (atıır)
  • Nam Siberia:
    • Turk Sayan:
      • Tiếng Tofa: асқыр
      • Tiếng Tuva: аскыр (askır)
    • Turk Yeniseia:
      • Tiếng Khakas: асхыр (asxır)
      • Tiếng Shor: асқыр (asqır)
      • Tiếng Chulym: асқыр (asqır)
      • Yeniseian:
        • → Tiếng Arin: askɨr
        • → Tiếng Assan: askir
        • → Tiếng Kott: askar
    • Tiếng Bắc Altai: айгыр (aygïr)

Tham khảo

• Clauson, Gerard (1972), “adğır”, trong An Etymological Dictionary of pre-thirteenth-century Turkish, Oxford: Clarendon Press, →ISBN, →OCLC, tr. 47
• Nişanyan, Sevan (2002–), “aygır”, trong Nişanyan Sözlük
• Bản mẫu:R:trk:Rasanen
• Bản mẫu:R:trk:ESTJa
• Bản mẫu:R:trk:SIGTJa