Thảo luận:lá lách

Từ điển mở Wiktionary
Bước tới: dẫn lái, tìm

tôi có search thêm và thấy thông tin về lá lách như sau:

Lá lách nằm ở góc trái của bụng, cân nặng khoảng 200g ở người lớn bình thường. Lách được xem như là một cơ quan "2 trong 1", nó vừa lọc máu và loại bỏ những tế bào bất thường (như những hồng cầu già và khiếm khuyết) vừa tạo ra những thành phần của hệ miễn dịch (như kháng thể và tế bào lympho). Vì lách đóng góp trong khá nhều chức năng của cơ thể nên nó có thể bị tổn thương bởi nhiều loại bệnh lý khác nhau. Tuy nhiên, cơ thể người có thể cũng có thể thích nghi tốt trong tình trạng thiếu vắng cơ quan này, do đó phẫu thuật cắt bỏ lách đã bị tổn thương hoàn toàn có thể thực hiện được mà không gây ra những tổn hại nghiêm trọng cho bệnh nhân.

Cấu trúc

Thân của lá lách đỏ và mềm, được bao bọc bởi một lớp vỏ chắc. Phần tủy đỏ bao gồm những mạch máu xen kẽ với mô liên kết. Tủy đỏ có nhiệm vụ lọc máu và loại bỏ những hầu cầu già và khiếm khuyết. Phần tủy trắng nằm bên trong tủy đỏ, và bao gồm một mảng nhỏ mô lympho. Kháng thể được tạo ra trong phần tủy trắng. Tương tự như những cơ quan khác thuộc hệ miễn dịch, những tế bào miễn dịch riêng biệt (lympho B và lympho T) và tế bào máu được tạo ra hoặc trưởng thành bên trong lách. Máu đi vào lách qua động mạch lách, được chia ra thành nhiều nhánh nhỏ. Mỗi một nhánh được bao bọc bởi một nang bạch huyết, điều đó có nghĩa là mỗi giọt máu đi vào bên trong lách đều được lọc để loại bỏ những tác nhân lạ.


Những bất thường của lách

Một vài bất thường của lách có thể là:

   * Lách to
   * Cường lách
   * Vỡ lách

Lách to

Nhiều bệnh có thể gây lách to, đôi khi lên đến 2kg hoặc hơn. Bất kỳ tình trạng nào làm hồng cầu bị thoái hóa nhanh, như thiếu máu tán huyết, đều tạo áp lực trên lách làm lách to ra. Những nguyên nhân gây lách to khác có thể là nhiễm trùng, bệnh về gan và một vài loại ung thư (như Hodgkin, bệnh bạch cầu và u bạch huyết).

Cường lách

Hai đặc điểm của cường lách là lách to và thiếu hụt một hoặc nhiều thành phần của máu. Có vẻ như khi lách to nó sẽ hoạt động một cách quá mức và tiêu diệt nhiều tế bào máu hơn bình thường. Những triệu chứng xuất hiện tùy theo thành phần nào của máu bị thiếu. Chẳng hạn như nếu thiếu hồng cầu thì sẽ dẫn đến bệnh thiếu máu (triệu chứng có thể gặp là mệt mỏi và xanh xao). Hầu hết các trường hợp cường lách được gây ra do những bất thường ở một nơi nào đó khác trong cơ thể, chẳng hạn như xơ gan.

Vỡ lách

Một vài bệnh, như viêm bạch huyết, có thể gây ra tình trạng phì đại lách cho đến mức làm vỡ lách. Một cú đánh đột ngột vào bụng có thể làm rách lớp vỏ ngoài của lách và chảy máu vào ổ bụng. Vỡ lách được chia ra làm nhiều phân độ khác nhau. Khi tình trạng chảy máu gây ảnh hưởng đến mạng sống thì cần phải phẫu thuật để cắt lách.


Phương pháp chẩn đoán

Có thể chẩn đoán được những bất thường của lách bằng những phương pháp sau:

   * Khám lâm sàng
   * Công thức máu
   * Siêu âm
   * CT Scan
   * Sinh thiết tủy xương
   * Những xét nghiệm khác để phát hiện ra các bệnh lý ẩn đằng sau.

Lựa chọn điều trị

Phương pháp điều trị tùy thuộc vào tình trạng bệnh và nguyên nhân của nó. Chẳng hạn như nếu lách to gây ra bởi ung thư (Hodgkin, bệnh bạch cầu và u bạch huyết) thì bác sĩ điều trị sẽ hướng mục tiêu đến việc kìm hãm và kiểm soát bệnh nguyên nhân. Cường lách, do xơ gan, có thể điều trị bằng cách kiêng rượu và thay đổi chế độ ăn. Vỡ lách nặng thường điều trị bằng cách phẫu thuật cắt lách.

Phục hồi sau phẫu thuật cắt lách

Cơ thể có thể thích nghi được với tình trạng không có lách, mặc dù sau khi phẫu thuật có thể bệnh nhân sẽ dễ bị nhiễm trùng hơn. Sẽ có những tế bào máu hình dạng bất thường tồn tại trong máu của người bệnh. Trong một vài trường hợp, có thể chỉ cắt bỏ phần lách bị tổn thương đi mà thôi và bảo toàn phần lách còn lại để duy trì hoạt động bình thường của nó.

Miễn dịch cơ thể sau khi cắt lách

Những bệnh nhân cắt lách hoặc bị bệnh về lách có thể gia tăng nguy cơ bị nhiễm trùng, thường gặp nhất là nhiễm trùng do Pneumococcal. Do đó cần phải sử dụng một vài loại vaccin, bao gồm:

   * Pneumococcal vaccine
   * Meningococcal vaccines
   * Haemophilus influenzae type b vaccine (đặc biệt ở những người tiếp xúc trực tiếp với trẻ em dưới 5 tuổi)

Vậy sau khi đọc bài này, chúng ta cần nhớ những điều gì ?

Chỉ có 3 điều:

   * Hai chức năng chính của lách là loại bỏ những tế bào máu bất thường và tham gia vào hệ miễn dịch.
   * Do lách tham gia vào nhiều hoạt động của cơ thể nên nó rất dễ bị ảnh hưởng bởi nhiều loại bệnh khác nhau.
   * Những bất thường của lách bao gồm: lách to, cường lách và vỡ lách

(trích diễn đàn nhipcauykhoa.net, bài viết của thành viên Lucky Luke)

Có vẻ như những thông tin trên không đồng nhất với định nghĩa lá lách tạo hồng cầu như trong wiki đã nêu? Mọi người góp ý thêm giúp nhé.

Chân thành cám ơn.

118.68.253.33 (thảo luận) 05:03, ngày 23 tháng 2 năm 2010 (UTC)mynga