գինի

Tiếng Armenia

Từ nguyên

Từ tiếng Armenia cổ գինի (gini) < tiếng Ấn-Âu nguyên thủy *wóyh₁nom.

Cách phát âm

• (Armenia Đông) IPA^{(ghi chú)}: /ɡiˈni/ [ɡiní]
• (Armenia Tây) IPA^{(ghi chú)}: /kiˈni/ [kʰiní]

• Audio (Eastern Armenian):

  (tập tin)

• Tách âm: գի‧նի

Danh từ

գինի (gini)

1. Rượu vang.

Biến cách

loại u, bất động vật (Đông Armenia)

	số ít	số nhiều
danh cách	գինի (gini)	գինիներ (gininer)
dữ cách	գինու (ginu)	գինիների (ginineri)
ly cách	գինուց (ginucʿ)	գինիներից (gininericʿ)
công cụ cách	գինով, գինիով (ginov, giniov)	գինիներով (gininerov)
định vị cách	գինում, գինիում (ginum, ginium)	գինիներում (gininerum)
	dạng xác định
danh cách	գինին (ginin)	գինիները/գինիներն (gininerə/gininern)
dữ cách	գինուն (ginun)	գինիներին (gininerin)
	dạng sở hữu ngôi thứ nhất (của tôi)
danh cách	գինիս (ginis)	գինիներս (gininers)
dữ cách	գինուս (ginus)	գինիներիս (ginineris)
ly cách	գինուցս (ginucʿs)	գինիներիցս (gininericʿs)
công cụ cách	գինովս, գինիովս (ginovs, giniovs)	գինիներովս (gininerovs)
định vị cách	գինումս, գինիումս (ginums, giniums)	գինիներումս (gininerums)
	dạng sở hữu ngôi thứ hai (của bạn)
danh cách	գինիդ (ginid)	գինիներդ (gininerd)
dữ cách	գինուդ (ginud)	գինիներիդ (gininerid)
ly cách	գինուցդ (ginucʿd)	գինիներիցդ (gininericʿd)
công cụ cách	գինովդ, գինիովդ (ginovd, giniovd)	գինիներովդ (gininerovd)
định vị cách	գինումդ, գինիումդ (ginumd, giniumd)	գինիներումդ (gininerumd)

Từ dẫn xuất

• գինետուն (ginetun)
• գինով (ginov)
• գնարբուկ (gnarbuk)
• մեղրագինի (mełragini)

Tiếng Armenia cổ

Từ nguyên

Từ tiếng Ấn-Âu nguyên thủy *wóyh₁nom. Xem tiếng Kartvelia nguyên thủy *ɣwino-, có lẽ được vay mượn từ tiếng Armenia nguyên thủy.

Danh từ

գինի (gini)

1. Rượu vang.
   • thế kỉ 5, Yovhan Mandakuni, Čaṙkʿ [Sermons]:

     Այլ գինի և իւղ, ձու, ձուկն, պանիր, կոգի, կաղտի, բածին, շճուկ, կաթն, խեր, և ձկանմորէ, զայս բնաւ ամենևին չէ օրէն և ոչ վայել է ճաշակել ամենայն ումեք, մեծի և փոքու, արդարոյ և մեղաւորի։

     Ayl gini ew iwł, ju, jukn, panir, kogi, kałti, bacin, ščuk, katʿn, xer, ew jkanmorē, zays bnaw amenewin čʿē ōrēn ew očʿ vayel ē čašakel amenayn umekʿ, meci ew pʿokʿu, ardaroy ew meławori.

     (vui lòng thêm một bản dịch tiếng Việt cho trích dẫn này)

   զուարթանալ սրտի ի գինւոյ, ընդ գինիս մտանել, զգինեօք անկանել, ի գինւոջ լինել ― zuartʿanal srti i ginwoy, ənd ginis mtanel, zgineōkʿ ankanel, i ginwoǰ linel ― to be merry with wine, to drink, to get drunk

   թափել զգինի, սթափել ի գինւոյ ― tʿapʿel zgini, stʿapʿel i ginwoy ― to sleep oneself sober

   զուարթացուցանել ի գինւոյ ― zuartʿacʿucʿanel i ginwoy ― to make tipsy, to fuddle

   պարզել զգինի ― parzel zgini ― to clear the wine

Ghi chú sử dụng

Từ này có hai dạng kết hợp: գինե- (gine-) và գին- (gin-) ít phổ biến.

Biến cách

loại o-a

	số ít	số nhiều
danh cách	գինի (gini)	գինիք (ginikʿ)
sinh cách	գինւոյ (ginwoy)	գինեաց (gineacʿ)
dữ cách	գինւոյ (ginwoy)	գինեաց (gineacʿ)
đối cách	գինի (gini)	գինիս (ginis)
ly cách	գինւոյ (ginwoy)	գինեաց (gineacʿ)
cách công cụ	գինեաւ (gineaw)	գինեաւք = գինեօք (gineawkʿ = gineōkʿ)
định vị cách	գինի (gini)	գինիս (ginis)

loại o

	số ít	số nhiều
danh cách	գինի (gini)	գինիք (ginikʿ)
sinh cách	գինւոյ (ginwoy)	գինւոց (ginwocʿ)
dữ cách	գինւոջ (ginwoǰ)	գինւոց (ginwocʿ)
đối cách	գինի (gini)	գինիս (ginis)
ly cách	գինւոյ (ginwoy)	գինւոց (ginwocʿ)
cách công cụ	գինւով (ginwov)	գինւովք (ginwovkʿ)
định vị cách	գինւոջ (ginwoǰ)	գինիս (ginis)

lưu ý dạng dative/locative bất quy tắc trong -ոջ (-oǰ)

Từ dẫn xuất

• 3
• գինարբու (ginarbu)
• գինարբութիւն (ginarbutʿiwn)
• գինարբումն (ginarbumn)
• գինարբուք (ginarbukʿ)
• գինաւէտ (ginawēt)
• գինեակ (gineak)
• գինեբեր (gineber)
• գինեբուխ (ginebux)
• գինեբուղխ (ginebułx)
• գինեգոյն (ginegoyn)
• գինեզանցութիւն (ginezancʿutʿiwn)
• գինեզեխութիւն (ginezexutʿiwn)
• գինեզէն (ginezēn)
• գինեզինիմ (ginezinim)
• գինեզինութիւն (ginezinutʿiwn)
• գինելից (ginelicʿ)
• գինեխազութիւն (ginexazutʿiwn)
• գինեխմեալ (ginexmeal)
• գինեխում (ginexum)
• գինեծախ (ginecax)
• գինեծաղիկ (ginecałik)
• գինեկարաս (ginekaras)
• գինեկէզ (ginekēz)
• գինեկիզութիւն (ginekizutʿiwn)
• գինեհամ (gineham)
• գինեհան (ginehan)
• գինեհատ (ginehat)
• գինեհատութիւն (ginehatutʿiwn)
• գինեհար (ginehar)
• գինեհարիմ (gineharim)
• գինեհարութիւն (gineharutʿiwn)
• գինեճանութիւն (ginečanutʿiwn)
• գինեմ (ginem)
• գինեման (gineman)
• գինեմոլ (ginemol)
• գինեմրուր (ginemrur)
• գինենամ (ginenam)
• գինեպաշտութիւն (ginepaštutʿiwn)
• գինեպետ (ginepet)
• գինեսէր (ginesēr)
• գինեվաճառ (ginevačaṙ)
• գինեվաճառիկ (ginevačaṙik)
• գինետեսակ (ginetesak)
• գինետեսիլ (ginetesil)
• գիներբու (ginerbu)
• գիներբունք (ginerbunkʿ)
• գինեւէտ (ginewēt)
• գինէբեր (ginēber)
• գինէհար (ginēhar)
• գինըմպելիք (ginəmpelikʿ)
• գինըմպու (ginəmpu)
• գինըմպութիւն (ginəmputʿiwn)
• գինըմպուք (ginəmpukʿ)
• գինութիւն (ginutʿiwn)

Hậu duệ

• Tiếng Armenia: գինի (gini)

Tham khảo

• Ačaṙean, Hračʿeay (1971), “գինի”, trong Hayerēn armatakan baṙaran [Từ điển từ nguyên tiếng Armenia] (bằng tiếng Armenia), ấn bản 2, tái bản của bảy quyển gốc 1926–1935, tập I, Yerevan: University Press, tr. 558–559
• Awetikʿean, G.; Siwrmēlean, X.; Awgerean, M. (1836–1837), “գինի”, trong Nor baṙgirkʿ haykazean lezui [New Dictionary of the Armenian Language] (bằng tiếng Armenia cổ), Venice: S. Lazarus Armenian Academy
• Bản mẫu:R:xcl:Martirosyan
• Petrosean, Matatʿeay (1879), “գինի”, trong Nor Baṙagirkʿ Hay-Angliarēn [Tân từ điển Armenia–Anh]‎, Venice: S. Lazarus Armenian Academy