գայլ

Tiếng Armenia

գայլ

Cách viết khác

• գել (gel) (phương ngữ)

Từ nguyên

Vay mượn học tập từ tiếng Armenia cổ գայլ (gayl). Dạng kế thừa là գել (gel).

Cách phát âm

• (Armenia Đông) IPA^{(ghi chú)}: /ɡɑjl/ [ɡɑjl]
• (Armenia Tây) IPA^{(ghi chú)}: /kɑjl/ [kʰɑjl]

• Âm thanh (Đông Armenia):

  (tập tin)

Danh từ

գայլ (gayl)

1. Chó sói.

Biến cách

loại i, động vật (Đông Armenia)

	số ít	số nhiều
danh cách	գայլ (gayl)	գայլեր (gayler)
dữ cách	գայլի (gayli)	գայլերի (gayleri)
ly cách	գայլից (gaylicʿ)	գայլերից (gaylericʿ)
công cụ cách	գայլով (gaylov)	գայլերով (gaylerov)
định vị cách	—	—
	dạng xác định
danh cách	գայլը / գայլն (gaylə / gayln)	գայլերը/գայլերն (gaylerə/gaylern)
dữ cách	գայլին (gaylin)	գայլերին (gaylerin)
	dạng sở hữu ngôi thứ nhất (của tôi)
danh cách	գայլս (gayls)	գայլերս (gaylers)
dữ cách	գայլիս (gaylis)	գայլերիս (gayleris)
ly cách	գայլիցս (gaylicʿs)	գայլերիցս (gaylericʿs)
công cụ cách	գայլովս (gaylovs)	գայլերովս (gaylerovs)
định vị cách	—	—
	dạng sở hữu ngôi thứ hai (của bạn)
danh cách	գայլդ (gayld)	գայլերդ (gaylerd)
dữ cách	գայլիդ (gaylid)	գայլերիդ (gaylerid)
ly cách	գայլիցդ (gaylicʿd)	գայլերիցդ (gaylericʿd)
công cụ cách	գայլովդ (gaylovd)	գայլերովդ (gaylerovd)
định vị cách	—	—

Từ dẫn xuất

• շնագայլ (šnagayl)

Tiếng Armenia cổ

Cách viết khác

(mõm):

• գել (gel)
• գէլ (gēl)

Từ nguyên

Từ tiếng ÂÂNT
*wáy

• (chó sói): Kế thừa từ tiếng Ấn-Âu nguyên thủy *waylos (“tiếng hú, chó sói”), từ thay thế cho tiếng Ấn-Âu nguyên thủy *wĺ̥kʷos (“chó sói”) bị cấm. Các nỗ lực truyền thống dẫn xuất từ tiếng Ấn-Âu nguyên thủy *wĺ̥kʷos (“chó sói”) đối mặt với vấn đề lớn về ngữ âm.
• (mõm): Từ գայլ (gayl, “wolf”), một từ vay mượn ngữ nghĩa từ tiếng Hy Lạp cổ λύκος (lúkos, “chó sói; lưỡi khoan cho con ngựa”). So sánh tương tự tiếng Latinh lupus (“chó sói; chỗ kẹp có răng lởm chởm”).

Cách viết khác

• գայղ (gaył)

Danh từ

գայլ (gayl)

1. Chó sói.

   գայլ մատակ ― gayl matak ― chó sói cái

   կորիւն գայլոյ ― koriwn gayloy ― chó sói con

   ցնկնիլ գայլոյ ― cʿnknil gayloy ― tiếng rên rỉ

   ոռնալ գայլոյ ― oṙnal gayloy ― tiếng hú

2. Mõm, che mũi và miệng, chỗ kẹp.

   գայլ ի բերան ածել, արկանել, հարկանել ― gayl i beran acel, arkanel, harkanel ― bịt miệng

Biến cách

(chó sói):

loại o

	số ít	số nhiều
danh cách	գայլ (gayl)	գայլք (gaylkʿ)
sinh cách	գայլոյ (gayloy)	գայլոց (gaylocʿ)
dữ cách	գայլոյ (gayloy)	գայլոց (gaylocʿ)
đối cách	գայլ (gayl)	գայլս (gayls)
ly cách	գայլոյ (gayloy)	գայլոց (gaylocʿ)
cách công cụ	գայլով (gaylov)	գայլովք (gaylovkʿ)
định vị cách	գայլ (gayl)	գայլս (gayls)

loại u

	số ít	số nhiều
danh cách	գայլ (gayl)	գայլք (gaylkʿ)
sinh cách	գայլու (gaylu)	գայլուց (gaylucʿ)
dữ cách	գայլու (gaylu)	գայլուց (gaylucʿ)
đối cách	գայլ (gayl)	գայլս (gayls)
ly cách	գայլուէ (gayluē)	գայլուց (gaylucʿ)
cách công cụ	գայլու (gaylu)	գայլուք (gaylukʿ)
định vị cách	գայլու (gaylu)	գայլս (gayls)

(mõm):

loại i

	số ít	số nhiều
danh cách	գայլ (gayl)	գայլք (gaylkʿ)
sinh cách	գայլի (gayli)	գայլից (gaylicʿ)
dữ cách	գայլի (gayli)	գայլից (gaylicʿ)
đối cách	գայլ (gayl)	գայլս (gayls)
ly cách	գայլէ (gaylē)	գայլից (gaylicʿ)
cách công cụ	գայլիւ (gayliw)	գայլիւք (gayliwkʿ)
định vị cách	գայլի (gayli)	գայլս (gayls)

Từ dẫn xuất

• գայլաբար (gaylabar)
• գայլաբարոյ (gaylabaroy)
• գայլաբարու (gaylabaru)
• գայլաբերան (gaylaberan)
• գայլագռաւ (gaylagṙaw)
• գայլախազ (gaylaxaz)
• գայլախազեայ (gaylaxazeay)
• գայլակեր (gaylaker)
• գայլակերպ (gaylakerp)
• գայլակորիւն (gaylakoriwn)
• գայլահազ (gaylahaz)
• գայլահալած (gaylahalac)
• գայլանամ (gaylanam)
• գայլապատառ (gaylapataṙ)
• գայլապէս (gaylapēs)
• գայլառ (gaylaṙ)
• գայլավատնեալ (gaylavatneal)
• գայլեղէն (gaylełēn)
• գայլենի (gayleni)
• գայլխոտ (gaylxot)
• գայլութիւն (gaylutʿiwn)
• մարդագայլ (mardagayl)
• մռզգայլիմ (mṙzgaylim)

Hậu duệ

• Tiếng Armenia: → գայլ (gayl) (vay mượn học tập), > գել (gel) (kế thừa)
• →? Tiếng Gruzia cổ: მგელი (mgeli)

Đọc thêm

• Ačaṙean, Hračʿeay (1971), “գայլ”, trong Hayerēn armatakan baṙaran [Từ điển từ nguyên tiếng Armenia] (bằng tiếng Armenia), ấn bản 2, tái bản của bảy quyển gốc 1926–1935, tập I, Yerevan: University Press, tr. 511–513
• Bản mẫu:R:xcl:HLPatm
• Awetikʿean, G.; Siwrmēlean, X.; Awgerean, M. (1836–1837), “գայլ”, trong Nor baṙgirkʿ haykazean lezui [New Dictionary of the Armenian Language] (bằng tiếng Armenia cổ), Venice: S. Lazarus Armenian Academy
• Bản mẫu:R:xcl:AG
• Petrosean, Matatʿeay (1879), “գայլ”, trong Nor Baṙagirkʿ Hay-Angliarēn [Tân từ điển Armenia–Anh]‎, Venice: S. Lazarus Armenian Academy