célébrer

Tiếng Pháp

Cách phát âm

IPA: /se.le.bʁe/

Ngoại động từ

célébrer ngoại động từ /se.le.bʁe/

Làm lễ; cử hành.
Célébrer un mariage — làm lễ cưới

les jeux olympiques sont célérés tous les quatre ans — hội thế vận cứ bốn năm được cử hành một lần
Ca tụng, biểu dương.
Célébrer un héros — ca tụng một vị anh hùng

Chia động từ

This verb is conjugated like céder. It is a regular -er verb, except that its last stem vowel alternates between /e/ (written 'é') and /ɛ/ (written 'è'), with the latter being used before mute 'e'. One special case is the future stem, used in the future and the conditional. Before 1990, the future stem of such verbs was written célébrer-, reflecting the historic pronunciation /e/. In 1990, the French Academy recommended that it be written célèbrer-, reflecting the now common pronunciation /ɛ/, thereby making this distinction consistent throughout the conjugation (and also matching in this regard the conjugations of verbs like lever and jeter). Both spellings are in use today, and both are therefore given here.

Bảng chia động từ của célébrer (xem thêm Phụ lục:Động từ tiếng Pháp)

nguyên mẫu	thì ghép	avoir + phân từ quá khứ
nguyên mẫu	thì đơn giản	célébrer
phân từ hiện tại hoặc danh động từ¹	thì đơn giản	célébrant /se.le.bʁɑ̃/
phân từ hiện tại hoặc danh động từ¹	thì ghép	ayant + phân từ quá khứ
phân từ quá khứ		célébré /se.le.bʁe/
		số ít			số nhiều
		ngôi thứ nhất	ngôi thứ hai	ngôi thứ ba	ngôi thứ nhất	ngôi thứ hai	ngôi thứ ba
chỉ định		je (j’)	tu	il, elle, on	nous	vous	ils, elles
(thì đơn)	hiện tại	célèbre /se.lɛbʁ/	célèbres /se.lɛbʁ/	célèbre /se.lɛbʁ/	célébrons /se.le.bʁɔ̃/	célébrez /se.le.bʁe/	célèbrent /se.lɛbʁ/
	chưa hoàn thành	célébrais /se.le.bʁɛ/	célébrais /se.le.bʁɛ/	célébrait /se.le.bʁɛ/	célébrions /se.le.bʁi.jɔ̃/	célébriez /se.le.bʁi.je/	célébraient /se.le.bʁɛ/
	quá khứ đơn²	célébrai /se.le.bʁe/	célébras /se.le.bʁa/	célébra /se.le.bʁa/	célébrâmes /se.le.bʁam/	célébrâtes /se.le.bʁat/	célébrèrent /se.le.bʁɛʁ/
	tương lai	célèbrerai hoặc célébrerai /se.lɛ.bʁə.ʁe/ hoặc /se.le.bʁə.ʁe/	célèbreras hoặc célébreras /se.lɛ.bʁə.ʁa/ hoặc /se.le.bʁə.ʁa/	célèbrera hoặc célébrera /se.lɛ.bʁə.ʁa/ hoặc /se.le.bʁə.ʁa/	célèbrerons hoặc célébrerons /se.lɛ.bʁə.ʁɔ̃/ hoặc /se.le.bʁə.ʁɔ̃/	célèbrerez hoặc célébrerez /se.lɛ.bʁə.ʁe/ hoặc /se.le.bʁə.ʁe/	célèbreront hoặc célébreront /se.lɛ.bʁə.ʁɔ̃/ hoặc /se.le.bʁə.ʁɔ̃/
	điều kiện	célèbrerais hoặc célébrerais /se.lɛ.bʁə.ʁɛ/ hoặc /se.le.bʁə.ʁɛ/	célèbrerais hoặc célébrerais /se.lɛ.bʁə.ʁɛ/ hoặc /se.le.bʁə.ʁɛ/	célèbrerait hoặc célébrerait /se.lɛ.bʁə.ʁɛ/ hoặc /se.le.bʁə.ʁɛ/	célèbrerions hoặc célébrerions /se.lɛ.bʁə.ʁjɔ̃/ hoặc /se.le.bʁə.ʁjɔ̃/	célèbreriez hoặc célébreriez /se.lɛ.bʁə.ʁje/ hoặc /se.le.bʁə.ʁje/	célèbreraient hoặc célébreraient /se.lɛ.bʁə.ʁɛ/ hoặc /se.le.bʁə.ʁɛ/
(thì ghép)	hiện tại hoàn thành	hiện tại chỉ định của avoir + phân từ quá khứ
	hoàn thành số nhiều	mệnh lệnh chỉ định avoir + phân từ quá khứ
	tiền quá khứ²	quá khứ đơn của avoir + phân từ quá khứ
	tương lai hoàn thành	tương lai của avoir + phân từ quá khứ
	điều kiện hoàn thành	điều kiện của avoir + phân từ quá khứ
giả định		que je (j’)	que tu	qu’il, qu’elle	que nous	que vous	qu’ils, qu’elles
(thì đơn)	hiện tại	célèbre /se.lɛbʁ/	célèbres /se.lɛbʁ/	célèbre /se.lɛbʁ/	célébrions /se.le.bʁi.jɔ̃/	célébriez /se.le.bʁi.je/	célèbrent /se.lɛbʁ/
(thì đơn)	chưa hoàn thành²	célébrasse /se.le.bʁas/	célébrasses /se.le.bʁas/	célébrât /se.le.bʁa/	célébrassions /se.le.bʁa.sjɔ̃/	célébrassiez /se.le.bʁa.sje/	célébrassent /se.le.bʁas/
(thì ghép)	quá khứ	giả định hiện tại của avoir + phân từ quá khứ
(thì ghép)	hoàn thành số nhiều²	giả định chưa hoàn thành của avoir + phân từ quá khứ
mệnh lệnh		–	tu	–	~~nous~~	~~vous~~	–
đơn		—	célèbre /se.lɛbʁ/	—	célébrons /se.le.bʁɔ̃/	célébrez /se.le.bʁe/	—
ghép		—	mệnh lệnh đơn của avoir + phân từ quá khứ	—	mệnh lệnh đơn của avoir + phân từ quá khứ	mệnh lệnh đơn của avoir + phân từ quá khứ	—
¹ Danh động từ tiếng Pháp chỉ có thể sử dụng được với giới từ en.
² Trong văn viết hay nói ít trang trọng hơn, những thì này có thể được thay thế theo cách sau: quá khứ đơn → hiện tại hoàn thành tiền quá khứ → hoàn thành số nhiều giả định chưa hoàn thành → giả định hiện tại giả định hoàn thành số nhiều → giả định quá khứ (Christopher Kendris [1995], Master the Basics: French, pp. 77, 78, 79, 81).

Trái nghĩa

Décrier, déprécier, fustiger, ravaler

Tham khảo

Hồ Ngọc Đức (biên tập) (2003), “célébrer”, trong Việt–Việt‎ (DICT), Leipzig: Dự án Từ điển tiếng Việt miễn phí (chi tiết)