gió

Tiếng Việt

Từ nguyên

Từ tiếng Việt-Mường nguyên thủy *k-jɔːʔ ~ *kʰjɔːʔ, từ tiếng Nam Á nguyên thủy *kjaːl ~ *kjɔʔ (“gió, không khí”). Cùng gốc với tiếng Mường xỏ, tiếng Arem kajɑːʔ, tiếng Pa Kô cudyial, tiếng Khmer ខ្យល់ (khyɑl), tiếng Ba Na kial và tiếng Santal ᱦᱚᱭ (hôy).

Cách phát âm

IPA theo giọng

Hà Nội	Huế		Sài Gòn
zɔ˧˥	jɔ̰˩˧		jɔ˧˥
Vinh	Thanh Chương		Hà Tĩnh
ɟɔ˩˩			ɟɔ̰˩˧

Chữ Nôm

(trợ giúp hiển thị và nhập chữ Nôm)

Cách viết từ này trong chữ Nôm

• 󰐐: gió
• 愈: rũ, rủ, dù, dũ, dủ, dỗ, gió
• 𩙋: gió
• 𩙍: gió
• 𩙌: gió
• 󰃙: gió

• 󰁶: gió
• 這: gió, giá
• 󰑸: gió
• 󰀝: gió
• 逾: du, gió

Từ tương tự

Các từ có cách viết hoặc gốc từ tương tự

• giờ
• giộ
• giồ
• giỏ
• gio

• giơ
• giỗ
• giô
• giò
• giở

Danh từ

(loại từ cơn, ngọn, con, luồng, làn) gió (俞, 愈, 𪬪, 𫗄, 𫗃, 𩙍, 𫖾, 𩙌, 𩙋, 𫕲, 逾, 𩖅)

1. Luồng không khí chuyển động từ vùng có áp suất cao đến vùng có áp suất thấp, thường gây cảm giác mát hoặc lạnh.

   Gió thổi mây bay.

   Gió chiều nào che chiều ấy. (tục ngữ)

2. Luồng không khí chuyển do quạt.

   Quạt nhiều gió.

Tham khảo

• Hồ Ngọc Đức (biên tập) (2003), “gió”, trong Việt–Việt‎ (DICT), Leipzig: Dự án Từ điển tiếng Việt miễn phí (chi tiết)
• Thông tin chữ Hán và chữ Nôm dựa theo cơ sở dữ liệu của phần mềm WinVNKey, đóng góp bởi học giả Lê Sơn Thanh; đã được các tác giả đồng ý đưa vào đây. (chi tiết)

Tiếng Việt trung cổ

Danh từ

gió

1. Gió.

   gió giung — gió khó chịu

   mưa gió

   gió đã tắt — hết gió

   gió bão

   gió bắc

   gió bớc — gió bấc

   chính gió — gió thẳng

   gió đou᷃ — gió đông

   gió đou᷃ bắc — gió đông bắc

   gió tây

   gió may — gió tây bắc

   gió nam

   gió nồm — gió đông nam

   gió tây nam

   gió xuêi — gió xuôi

   gió ngược

   cửa giàn gió — cửa mở

   gió sáo᷃ giạt thuièn — gió sóng giật thuyền

   bùâm ăn gió — buồm căng gió

   gió blúc cây — gió trúc cây

   phải gió

   nơi khŏất gió — nơi khuất gió

   gió hút ꞗĕào — gió hút vào

   gió thỏi ꞗĕào — gió thổi vào

   cơn gió — bão

Đồng nghĩa

• jó
• phu᷃

Tham khảo

• “gió”, de Rhodes, Alexandre (1651), Dictionarium Annamiticum Lusitanum et Latinum [Từ điển Việt–Bồ–La].
• “ăn”, de Rhodes, Alexandre (1651), Dictionarium Annamiticum Lusitanum et Latinum [Từ điển Việt–Bồ–La].
• “blúc”, de Rhodes, Alexandre (1651), Dictionarium Annamiticum Lusitanum et Latinum [Từ điển Việt–Bồ–La].
• “cơn gió”, de Rhodes, Alexandre (1651), Dictionarium Annamiticum Lusitanum et Latinum [Từ điển Việt–Bồ–La].
• “giàn”, de Rhodes, Alexandre (1651), Dictionarium Annamiticum Lusitanum et Latinum [Từ điển Việt–Bồ–La].
• “giạt”, de Rhodes, Alexandre (1651), Dictionarium Annamiticum Lusitanum et Latinum [Từ điển Việt–Bồ–La].
• “hút”, de Rhodes, Alexandre (1651), Dictionarium Annamiticum Lusitanum et Latinum [Từ điển Việt–Bồ–La].
• “khŏất”, de Rhodes, Alexandre (1651), Dictionarium Annamiticum Lusitanum et Latinum [Từ điển Việt–Bồ–La].
• “phải”, de Rhodes, Alexandre (1651), Dictionarium Annamiticum Lusitanum et Latinum [Từ điển Việt–Bồ–La].
• “phu᷃”, de Rhodes, Alexandre (1651), Dictionarium Annamiticum Lusitanum et Latinum [Từ điển Việt–Bồ–La].