prime

Tiếng Anh

Cách phát âm

• IPA: /ˈprɑɪm/

Tính từ

prime /ˈprɑɪm/

1. Đầu tiên.

   prime cause — nguyên nhân đầu tiên

2. Chủ yếu, quan trọng nhất, hàng đầu.

   prime importance — quan trọng bậc nhất

   Prime Minister — thủ tướng

3. Tốt nhất, loại nhất; ưu tú, xuất sắc, hoàn hảo.

   prime beef — thịt bò loại ngon nhất

4. (Thuộc) Gốc, (thuộc) căn nguyên.

   prime cost — vốn

   prime number — số nguyên tố

Danh từ

prime /ˈprɑɪm/

1. Thời kỳ đầu tiên, buổi sơ khai.

   the prime of the year — phần đầu của năm, mùa xuân

2. Thời kỳ đẹp nhất, thời kỳ rực rỡ nhất, giai đoạn phát triển đầy đủ nhất.

   in the prime of life — lúc tuổi thanh xuân

   in the prime of beauty — lúc sắc đẹp đang thì

   to be past one's prime — đã qua thời xuân xanh, trở về già

3. (Tôn giáo) Buổi lễ đầu tiên (lúc 6 giờ sáng).
4. (Hoá học) Gốc đơn nguyên tố.
5. Thế đầu (một thế đánh kiếm).
6. (Toán học) Số nguyên tố.

Ngoại động từ

prime ngoại động từ /ˈprɑɪm/

1. Mồi nước (vào bơm để cho chạy); bơm xăng vào cacbuaratơ.
2. (Thông tục) Cho ăn đầy, cho uống thoả thích.

   to be well primed with beer — uống bia thoả thích

3. Chỉ dẫn; cung cấp tài liệu, bồi dưỡng (cho ai trước khi ra nói... ).
4. Sơn lót (tấm gỗ).
5. (Sử học) Nhồi thuốc nổ (vào súng).

Chia động từ

prime

Dạng không chỉ ngôi
Động từ nguyên mẫu	to prime
Phân từ hiện tại	priming
Phân từ quá khứ	primed
Dạng chỉ ngôi
số	ít			nhiều
ngôi	thứ nhất	thứ hai	thứ ba	thứ nhất	thứ hai	thứ ba
Lối trình bày	I	you/thou¹	he/she/it/one	we	you/ye¹	they
Hiện tại	prime	prime hoặc primest¹	primes hoặc primeth¹	prime	prime	prime
Quá khứ	primed	primed hoặc primedst¹	primed	primed	primed	primed
Tương lai	will/shall² prime	will/shall prime hoặc wilt/shalt¹ prime	will/shall prime	will/shall prime	will/shall prime	will/shall prime
Lối cầu khẩn	I	you/thou¹	he/she/it/one	we	you/ye¹	they
Hiện tại	prime	prime hoặc primest¹	prime	prime	prime	prime
Quá khứ	primed	primed	primed	primed	primed	primed
Tương lai	were to prime hoặc should prime	were to prime hoặc should prime	were to prime hoặc should prime	were to prime hoặc should prime	were to prime hoặc should prime	were to prime hoặc should prime
Lối mệnh lệnh	—	you/thou¹	—	we	you/ye¹	—
Hiện tại	—	prime	—	let’s prime	prime	—

1. Cách chia động từ cổ.
2. Thường nói will; chỉ nói shall để nhấn mạnh. Ngày xưa, ở ngôi thứ nhất, thường nói shall và chỉ nói will để nhấn mạnh.

Tham khảo

• Hồ Ngọc Đức (biên tập) (2003), “prime”, trong Việt–Việt‎ (DICT), Leipzig: Dự án Từ điển tiếng Việt miễn phí (chi tiết)

Tiếng Pháp

Cách phát âm

• IPA: /pʁim/

Danh từ

Số ít	Số nhiều
prime /pʁim/	primes /pʁim/

prime gc /pʁim/

1. Tiền bảo hiểm.
2. Tiền thưởng, tiền khuyến khích.
3. Hàng biếu thêm; tiền bớt giá (để câu khách hàng).
4. (Mỉa mai) Điều khuyến khích.

   Donner une prime à la paresse — khuyến khích tính lười biếng

   faire prime — là của hiếm (nghĩa bóng), hiếm lắm

   Faire prime sur le marché — hiếm lắm trên thị trường+ đá quý

Tính từ

	Số ít	Số nhiều
Giống đực	prime /pʁim/	primes /pʁim/
Giống cái	prime /pʁim/	primes /pʁim/

prime /pʁim/

1. (Toán học) Dấu phẩy.

   A prime — a phẩy (a')

2. (Từ cũ, nghĩa cũ) Đầu tiên, đầu.

   de prime abord — Xem abord

   prime jeunesse — tuổi thanh xuân

Danh từ

Số ít	Số nhiều
prime /pʁim/	primes /pʁim/

prime gc /pʁim/

1. Thế đầu (đánh kiếm).
2. (Tôn giáo) Kinh đầu ngày.

Tham khảo

• Hồ Ngọc Đức (biên tập) (2003), “prime”, trong Việt–Việt‎ (DICT), Leipzig: Dự án Từ điển tiếng Việt miễn phí (chi tiết)