xác

Xem thêm: xấc

Tiếng Việt

Từ nguyên

Âm Hán-Việt của chữ Hán 殼. So sánh với tiếng Thái ซาก (sâak).

Chứng thực dưới dạng tiếng Việt trung cổ xác trong Từ điển Việt-Bồ-La (1651).

Cách phát âm

IPA theo giọng

Hà Nội	Huế		Sài Gòn
saːk˧˥	sa̰ːk˩˧		saːk˧˥
Vinh	Thanh Chương		Hà Tĩnh
saːk˩˩			sa̰ːk˩˧

Danh từ

(loại từ cái) xác (𩩬)

1. Phần thân thể của con người, đối lập với phần hồn; thân hình.

   Hồn lìa khỏi xác (chết đi).

   Từ ngày mất con, chị ấy chỉ còn như cái xác không hồn.

   Một người to xác.

Từ phái sinh

• hành xác
• lột xác
• thân xác
• xác pháo
• xác sống
• xác thịt
• xác ướp
• xác xơ

Tính từ

xác

1. Ở trạng thái như chỉ còn trơ trụi cái vỏ, cái hình thức bên ngoài. Mình gầy.

   Lúa xác như cỏ may.

   Manh áo xác.

   Nghèo xác.

Động từ

xác

1. ; kết hợp hạn chế). Cái bản thân của mỗi con người (hàm ý coi khinh).

   Nó lù lù dẫn xác đến.

   Làm quá sức thế này thì đến ốm xác.

   Mặc xác.

2. Thân người hay động vật đã chết.

   Tìm thấy xác.

   Nhà xác.

   Mổ xác.

   Xác chuột.

   Xác máy bay bị rơi (b ).

3. Lớp da, lớp vỏ đã trút bỏ của một số loài vật sau khi lột vỏ.

   Xác ve.

   Xác rắn lột.

   Lột xác.

4. Phần vỏ hay bã của vật còn lại sau khi đã được dùng.

   Xác mía.

   Xác chè.

   Tan như xác pháo.

Tham khảo

• Hồ Ngọc Đức (biên tập) (2003), “xác”, trong Việt–Việt‎ (DICT), Leipzig: Dự án Từ điển tiếng Việt miễn phí (chi tiết)
• Thông tin chữ Hán và chữ Nôm dựa theo cơ sở dữ liệu của phần mềm WinVNKey, đóng góp bởi học giả Lê Sơn Thanh; đã được các tác giả đồng ý đưa vào đây. (chi tiết)

Tiếng Tày

Cách phát âm

• (Thạch An – Tràng Định) IPA^{(ghi chú)}: [saːk̚˧˥]
• (Trùng Khánh) IPA^{(ghi chú)}: [saːk̚˦]

Danh từ

xác

1. Bao tải.

Tham khảo

• Hoàng Văn Ma; Lục Văn Pảo; Hoàng Chí (2006), Từ điển Tày-Nùng-Việt, Hà Nội: Nhà xuất bản Từ điển Bách khoa Hà Nội
• Lương Bèn (2011), Từ điển Tày-Việt‎, Thái Nguyên: Nhà Xuất bản Đại học Thái Nguyên